شنبه 26 اسد، 1398

متن مصاحبه «ذبیح الله مجاهد» سخنگوی جنگ‌جویان طالب که در تهران منتشر شده است

«جهاد علیه آمریکا ادامه خواهد داشت». این همان عبارتی است که از سال ۲۰۰۱ تاکنون بارها از سوی رسانه‌های افغانستان به نقل از گروه طالبان مخابره شده است و حکایت از ادامه مخالفت با حضور آمریکا و تاکید بر تداوم درگیری میان این جریان و نظامیان ایالات متحده دارد.

واقعیت این است که طی ۱۸ سال گذشته حجم زیادی از اخبار در مورد عملیات‌های طالبان در سراسر خاک افغانستان از سوی رسانه‌ها منتشر شده و به موازات آن چند سالی است که بحث مذاکرات صلح و گفتگو میان ایالات متحده و طالبان مطرح است. طبیعتاً برای طیف عظیمی از مخاطبان و حتی تحلیلگران مسایل جنوب آسیا این سوال به وجود می‌آید که چرا طالبان از یک سو با آمریکا مذاکره می‌کند و از طرف دیگر نیروهای دولت افغانستان و نظامیان ایالات متحده را هدف قرار می‌دهد؟

وضعیت فعلی پرونده صلح در افغانستان ابعاد بسیار پیچیده‌ای به خود گرفته و آینده روشنی برای آن متصور نیست. همچنین وضعیت میدانی و سیاسی در افغانستان به سمت و سویی رفته که ابهامات زیادی در مورد آن وجود دارد.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان در این رابطه معتقد است تا زمانی که ایالات متحده در خاک افغانستان حضور دارد، هیچ گشایشی در فرآیند صلح به وقوع نمی‌پیوندد و در این راستا باید از نظریه‌ مشورتی کشورهای همسایه استفاده کرد.

متن گفتگو ایلنا با سخنگوی طالبان افغانستان بدین شرح است:
هفته گذشته دیدار هیات طالبان با مقامات سیاسی ایران برگزار شد. اساساً روابط تهران با طالبان را چگونه باید ارزیابی کرد؟

مجاهد: ارتباط ما با ایران منحصر به تماس‌ها و گفتگوهای سیاسی است. مسوولان سیاسی طالبان تماس‌هایی با جمهوری اسلامی ایران داشته‌اند و دلیل آن هم مشخص است؛ جمهوری اسلامی ایران همسایه قدرتمند افغانستان به حساب می‌آید و از این منظر ما باید نظرات خود را در مورد آینده کشورمان با مقامات تهران در میان بگذاریم تا بتوانیم در راستای تحکیم دوستی و صلح و آرامش هر دو طرف گام مثبت برداریم.
بنابراین تماس طالبان با ایران برای برقراری و حفظ کانال ارتباط سیاسی با همسایه افغانستان بوده است. همه به یاد دارند که کشورهای اسلامی در زمان جهاد علیه شوروی همکاری خوبی با افغان‌ها داشتند که یکی از همین کشورها ایران بود. افغان‌ها و بسیاری از کشورهای منطقه دقیقاً به یاد دارند که ایران پناهگاه مهاجران افغان بود و در بسیاری از سال‌هایی که در افغانستان جنگ در جریان بود مردم کشورمان به آنجا پناه بردند و جمهوری اسلامی ایران هم با آغوش باز از آنها پذیرایی کرد. از این جهت افغانستانی ها ایران را خانه دوم خود می‌دانند. لذا تماس میان ایران و طالبان را باید در قالب تبادل نظر برای برقراری صلح و ثبات در منطقه قلمداد کرد.

همکاری جمهوری اسلامی ایران با طیف‌های مختلف افغانستان در مورد پرونده صلح را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ نقش تهران تا چه میزان در این فرآیند مهم و لازم است؟

مجاهد: برخی از رسانه‌های داخلی و خارجی اخبار خود را بگونه‌ای منتشر می‌کنند که گویا در داخل افغانستان طیف‌های گوناگون سیاسی از طالبان وجود دارد و همه آنها با یکدیگر درگیر هستند. چنین چیزی درست نیست و همگان باید بدانند که ما یکپارچه هستیم اما بخشی از این جنگ رسانه‌ای که علیه طالبان به راه افتاده، از سوی آمریکا طراحی شده است.

همگان به خوبی می‌دانند که طالبان ۱۷ سال با آمریکا در جنگ به سر می‌برد و طبیعی است که آنها دست به پروپاگاندای رسانه‌ای برای انحراف افکار عمومی می‌زنند. یکی از محورهای تبلیغاتی آنها، چند پاره نشان دادن ما است که کاملاً نادرست است. ما یک رهبری و سیاست واحد داریم و از این‌رو با بسیاری از کشورهای همسایه و غیر همسایه در تماس هستیم. در این بین تماس ما با ایران همانند سایر کشورهای دیگر برقرار است و حفظ تماس با ایران برای ما بسیار اهمیت دارد.

شما و سایر رسانه‌های دنیا به خوبی می‌دانید که نیروهای ایالات متحده آمریکا در افغانستان حضور دارند و این تنها به معنای وجود تهدید در افغانستان نیست، بلکه حضور آمریکا در افغانستان همسایگان ما را هم تهدید می‌کند و موجودیت آمریکایی‌ها باعث به وجود آمدن اختلاف در منطقه شده است و پیام حضور آنها در طی ۱۷ سال اخیر هیچ رنگ و بویی از صلح نمی‌دهد. از این جهت ما برای خودمان این حق را محفوظ می‌دانیم که برای برچیده شدن بساط اشغالگران آمریکایی دست به هرگونه تماس با دیگر کشورها بزنیم که جمهوری اسلامی ایران هم به عنوان یکی از مقصدهای ما برای تبادل نظر و مباحثه در مورد مسائل سیاسی افغانستان است.

اخبار روزانه و رویداهایی که از ناحیه افغانستان منتشر می‌شود گویای این است که طالبان همچنان سلاح خود را به سوی نیروهای آمریکا نشانه رفته است. اساساً تداوم حضور ایالات متحده در افغانستان را چگونه تحلیل می‌کنید؟ خروج آمریکا تا چه حد از منظر میدانی واقعی است؟

مجاهد: شما به خوبی می‌دانید هر کشوری که تحت اشغال قرار می‌گیرد عملاً وارد بحران می‌شود و اتفاقاً مردم ایران طعم تلخ بحران و اشغال را در ۸ سال جنگ با عراق چشیده‌اند.
ما نمی‌توانیم در مقابل حملات پهپادهای آمریکایی‌ها علیه غیر نظامیان یا غارت منابع افغانستان آرام بنشینیم.
ملت افغان همانطور که در تاریخ ثبت و ضبط شده است، به هیچ وجه در قبال اشغالگری (چه شوروی چه آمریکا) ساکت نمی‌نشیند و بر اساس احکام اسلامی به جهاد علیه ایالات متحده پرداخته و بدون تردید علیه هر اشغالگر و متجاوز دیگر هم جهاد خواهند کرد. ادامه جهاد علیه آمریکا در افغانستان به خصوص طی ۱۷ سال اخیر باعث شد که امروز به دنبال فرار از افغانستان باشند و ما کوشش می‌کنیم که این اشغالگری در منطقه به پایان برسد. از اینرو ما به دنبال آن هستیم تا به صورت مرتب و طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده با کشورهای منطقه به تبادل نظر بپردازیم تا امنیت را به منطقه باز گردانیم.

با توجه به مذاکره مستقیم طالبان با آمریکا و برگزار شدن چندین دور از گفتگوهای صلح، آیا طالبان خروج ایالات متحده از افغانستان را به عنوان پیش شرط در مذاکرات مطرح کرده است؟

مجاهد: پیش شرط ما از گذشته تاکنون بحث خروج آمریکا از افغانستان بوده تا اشغال را به پایان برسانند. اما ایالات متحده خواستار این شد تا حین برگزاری گفت‌وگوها در مورد روند خروج نیروهایشان با ما صحبت کنند. در نشست دوحه و ابوظبی تمامی حرف‌ها در این مورد زده شده است. لذا بزرگترین مساله‌ای که برای ما مهم است، بحث اخراج نیروهای آمریکا خواهد بود. البته راهکارهایی در این بین مورد بررسی قرار گرفته است ولی آمریکایی‌ها پذیرفته‌اند که باید صحبت‌های بیشتری در مورد نحوه خروجشان از افغانستان صورت بگیرد و در نشست‌های آینده این مساله به صورت جدی پیگیری خواهد شد.

برآورد شما این است که ایالات متحده به صورت کامل از افغانستان خارج خواهد شد؟

مجاهد: در مورد خروج آمریکا از افغانستان ابهام‌های بسیار زیادی وجود دارد؛ چراکه در مورد سوریه شاهد اعلام خبر خروج نظامیان آمریکا بودیم اما کمی بعد رئیس جمهور این کشور خروج نیروهای خود را به تعویق انداخت و این نشانه بلاتکلیفی ایالات متحده است.
طی سالیان گذشته به ما اثبات شده که واشنگتن وعده‌های خود را نادیده می‌گیرد و به صورت مرتب در حال تغییر مواضع خود است.
ایران هم این موضوع را در برجام با گوشت و پوست خود لمس کرد و از نظر ما ایالات متحده حرف‌های خود را نقض خواهد کرد.

در صورت نقض مفاد گفتگوها توسط آمریکا، واکنش طالبان چه خواهد بود؟

مجاهد: آنچه به ما بر می‌گردد ادامه جهاد علیه آنها خواهد بود. طالبان بارها گفته‌اند و حالا هم مجدداً اعلام می‌کنیم که اگر ایالات متحده از طریق مذاکره و رسیدن به نتیجه از مسیر گفتگوهای سیاسی نیروهای خود را از افغانستان خارج کند، هیچ اتفاقی نخواهد افتاد؛
اگر طالبان به این نتیجه برسد که آمریکایی‌ها به دنبال محقق شدن صلح از طریق مذاکره نیستند و نیروهای خود را از افغانستان خارج نمی‌کنند، بدون تردید ما آنها را با اعمال فشار نظامی و طی فرآیند تشدید جهاد از افغانستان اخراج خواهیم کرد.

اگر نیروهای آمریکا تا بهار سال آینده از افغانستان خارج نشوند واکنش طالبان چه خواهد بود؟

مجاهد: ما توانایی اعمال فشار چند برابر علیه آمریکایی‌ها در میدان نبرد افغانستان را داریم اما در مقابل درک می‌کنیم که دولت فعلی ایالات متحده در داخل خود (سنا و مجلس نمایندگان) با اختلاف‌های زیادی در مورد خروج از افغانستان مواجه است. ما به خوبی می‌دانیم که افکار عمومی آمریکا طاقت ندارند مجدداً تابوت‌های سربازان خود را در ایالت‌های مختلف تشییع کنند و از سوی دیگر ژنرال‌های آمریکایی هم فهمیده‌اند که در جنگ افغانستان پیروز نخواهند بود. بنابراین آنها در حال اتلاف وقت، هزینه و نیروی انسانی خود در افغانستان هستند و به خوبی می‌دانیم که تا چه حد ضعیف شده‌اند. لذا بهترین انتخاب آنها خروج از افغانستان خواهد بود.

گفتگوهای اخیر در ابوظبی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ دستور کار مذاکرات آینده چه خواهد بود؟

مجاهد: مسایل زیادی در گفتگوهای میان ما و آمریکا مطرح شده که پیش‌تر به آن اشاره کردم ولی فعلاً نتایج خاصی حاصل نشده است. ما معتقدیم که ایالات متحده نمی‌تواند از یک سو به دنیا اعلام کند که با طالبان در حال مذاکره هستیم و از سوی دیگر هیچ‌گونه برنامه مشخص برای خروج نظامیان خود از افغانستان ارایه ندهد.
در نشست ابوظبی هم اعلام کردیم که اگر اشغال نظامی آنها به پایان نرسد، به زور متوسل خواهیم شد و آنها را از افغانستان اخراج می‌کنیم.

از دو سال پیش شاهد انتشار اخبار در مورد انتقال عناصر داعش از غرب آسیا به افغانستان هستیم. آیا داعش در افغانستان که ان را «ولایت خراسان» نامیده، فعال است؟ این افراد از خارج وارد کشورتان شده اند یا آنها را باید عناصر جدا شده از طالبان دانست؟

مجاهد: صراحتاً باید بگویم که افغان‌ها با باورهای داعش مشکل دارند و ما تفکر داعش را یک فتنه خطرناک برای منطقه می‌دانیم.

هیچ‌کدام از احکام اسلامی توسط داعش رعایت نمی‌شود و این جریان، اعتقادی به اسلام و شریعت ندارد.
در این بین سرویس‌ اطلاعاتی برخی از کشورهای غربی به دنبال شلوغ کردن محیط میدانی افغانستان هستند اما به هر حال ما توانستیم بسیاری از عناصر آنها را در هلمند، زابل، غور، جوزجان از بین برده اما آنها در برخی از مناطق که کوهستان و ناهموار است توانستند مدتی را اسکان داشته باشند. طالبان به خوبی می‌داند که این عناصر از طریق هماهنگی برخی سرویس‌های اطلاعاتی و سرپل‌های آنها در داخل افغانستان به خاک ما منتقل شده‌اند اما به هر ترتیب اجازه نمی‌دهیم فتنه داعش در افغانستان ادامه پیدا کند و آنها را در افغانستان دفن می‌کنیم.

آیا امکان اعمال فشار عربستان بر قطر برای تعطیل کردن دفتر سیاسی طالبان در قطر وجود دارد؟

مجاهد: باید توجه داشته باشید که طالبان سیاست مختص به خود را دارد و هیچ کشوری نمی‌تواند ما را وادار به تعطیل کردن دفاتر خود کند. موضع ما مشخص است و فکر نمی‌کنم هیچ دولتی خواهان اعمال فشار بر ما باشد. اگر یک کشور یا جریان خاص بخواهد بر ما اعمال فشار کند بدون تردید ما زیر بار آن نخواهیم رفت و روابط خود را قطع خواهیم کرد.

طالبان از یک طرف در مذاکرات شرکت می‌کند و از سوی دیگر مواضع دولت افغانستان را هدف قرار می‌دهد. آیا این مواضع با یکدیگر در تضاد نیستند؟

مجاهد: باید توجه داشته باشید که ما جهاد را متوقف نکرده‌ایم و همچنان در جنگ با آمریکا به سر می‌بریم و از جهت دیگر ما حکومت وحدت ملی را در خدمت ایالات متحده می‌دانیم. لذا هم مواضع دولت که به عنوان پیمانکار آمریکا در کابل به حساب می‌آید را هدف قرار می‌دهیم و هم اینکه مواضع ایالات متحده را در دستور کار خود داریم.

در این بین با تمامی طرف‌ها گفتگو خواهیم کرد اما همچنان به نتیجه‌ نهایی نرسیدیم و از این منظر نمی‌توانیم جهاد را تعطیل کنیم.

تا زمانی که اشغال افغانستان توسط آمریکا ادامه داشته باشد ما مقابله سخت را یکی از ملزومات خود به حساب می‌آوریم.

آیا برنامه‌ای برای مذاکره با دولت وحدت ملی افغانستان دارید؟

مجاهد: گفتگو برای مصالحه سیاسی دو شاخه دارد. نخست ابعاد خارجی آن است که با آمریکایی‌ها صورت می‌گیرد و تمام اقدام‌های اشغالگرایانه‌شان طی ۱۷ سال اخیر را ریز به ریز برای آنها توضیح دادیم. یکی از این اقدام‌ها تاسیس حکومت دست نشانده در کابل است؛ لذا چرا و چگونه می‌توانیم با حکومتی که توسط دولت اشغالگر (آمریکا) پایه‌گذاری شده و هیچ اختیاری از خود ندارد مذاکره کنیم؟ طبیعی است که کابل نمی‌تواند از پس شرایط بر بیاید. از سوی دیگر مشکلات داخلی افغانستان همچنان به قوت خود باقیست و ما به دنبال آن هستیم که پس از خروج نیروهای خارجی و استقلال کامل کشور به گفتگوهای داخلی بپردازیم.

نقش پاکستان و ارتباط آن با طالبان در مذاکرات صلح را چگونه باید ارزیابی کنیم؟ آیا اسلام‌آباد در برقراری صلح بیش از گذشته فعال خواهد شد؟

مجاهد: پاکستان همانند بسیاری از کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با ما در تماس است. همانگونه که روسیه، چین، ازبکستان و سایر دولت‌ها با طالبان ارتباط دارند طبیعی است که پاکستان هم با ما در ارتباط است. اینکه اختلاف میان پاکستان و آمریکا همچنان به قوت خود باقی است به ما ارتباطی ندارد ولی ما خواهان میانجیگری تمام کشورها در عرصه سیاسی هستیم.

برخی از مفسران سیاسی اعلام کرده‌اند که «گلبدن حکمتیار» طرحی را مبنی بر تحویل چند ولایت به طالبان برای ورود این جریان به بدنه دولت ارایه کرده است. رویکرد طالبان نسبت به این موضوع چیست؟

مجاهد: طالبان به هیچ وجه برای کسب چند کرسی یا چند وزارتخانه سلاح به دست نگرفته است و از این منظر طرح مذکور را فاقد ارزش می‌دانیم. ما تمام تلاش خود را بر استقلال کشور گذاشتیم تا بتوانیم آمریکا و نظامیان سایر کشورها را از افغانستان اخراج کنیم.

راهبرد ما این است که پس از خروج اشغالگران از کشور و با توجه به ظرفیت‌های موجود در افغانستان اقدام به حل و فصل مشکلاتمان کنیم.

نمی‌توانیم با بهانه‌ها و قول و قرارهای واهی دست از جهاد برداریم و شاهد حضور آمریکایی‌ها در خاک خود باشیم.

اینها ثمره سیاست‌های ناقص و نادرست در افغانستان است.

نقش و جایگاه شیعیان در افغانستان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

مجاهد: شیعیان بخشی از ملت افغانستان هستند و ما آنها را برادر خود می‌دانیم. ممکن است اختلاف‌ها در جای جای افغانستان و سراسر دنیا وجود داشته باشد اما باید از هرگونه اختلاف دوری کرد. ملت افغان یک ملت یکدست خواهد بود.

برخی‌ها معتقدند که تهدیدها از ناحیه طالبان می‌تواند ایران را با چالش امنیتی روبرو کند. تا چه حد با این تحلیل موافق هستید؟ اگر توافق صلح حاصل شود آیا طالبان دست به اقدام علیه ایران خواهد زد؟

مجاهد: به هیچ وجه این تحلیل‌ها صحت ندارد. ایران کشور همسایه و برادر ما به حساب می‌آید. امیدوار هستیم که جمهوری اسلامی هم به ما اعتماد کامل داشته باشد. از جهتی دیگر ما امنیت کشورهای همسایه را امنیت خود می‌دانیم و حتی از حیث شرعی حاضر نیستیم کوچکترین ضرر و آسیب از جانب ما متوجه همسایگانمان شود.

ما ایران را خانه دوم ملت افغانستان می‌دانیم و به ملت و دولت ایران اطمینان می‌دهیم که هیچ اقدامی از ناحیه ما متوجه آنها نخواهد بود. این سیاست نه تنها در قبال ایران بلکه در مورد تمام همسایگان افغانستان صدق می‌کند.

پس از مرگ ملا محمد عمر و انتصاب ملا اختر منصور به عنوان دومین رهبر طالبان، شاهد ایجاد شکاف میان کادر مرکزی و سطوح میانی این جریان بودیم. دلیل اختلاف‌ها چه بود؟

مجاهد: زمانی که یک رهبر سیاسی یا یک فرمانده نظامی فوت می‌شود ممکن است که اختلاف‌های زیادی به وجود بیاید؛ این روند تنها در افغانستان اتفاق نیافتاده بلکه بسیاری از کشورها این موضوع را تجربه کرده‌اند. اختلاف‌ها در طالبان به حدی نبود که بخواهد باعث فروپاشی یا بهم ریختن صفوف مجاهدین شود. این اختلاف‌ها بیشتر در سطح علماء و در مورد انتخاب رهبری طالبان به وقوع پیوست که البته مقطعی بود و کاملاً حل و فصل شد.

تعدادی از افراد در طالبان وجود داشتند که با سرویس‌ اطلاعاتی کشورهای غربی و ارگ در ارتباط بودند و اقدام به ایجاد اختلاف کرده بودند.

آیا شخص خاصی را در این رابطه می‌توان مورد اشاره قرار داد؟

مجاهد: بله، یکی از این افرادی که با دستگاه‌های امنیتی حکومت وحدت ملی افغانستان در ارتباط است و قبلاً در طالبان بود، «ملا منان نیازی» است.

اختلاف ملا منان نیازی با ما این بود که چرا جلوی اقدام‌های داعش در افغانستان را می‌گیریم و چرا از آنها حمایت نمی‌کنیم.

طبیعی است ما راهبرد خودمان را داریم و اصلاً به دنبال تکفیر نیستیم. به هر حال در وضعیت فعلی اختلاف در طالبان وجود ندارد. وحدت ما تنها عنصری است که باعث مقابله با آمریکا می‌شود و از این منظر باید بگویم که اطاعت از رهبری در طالبان نسبت به دو سال گذشته کاملاً در وضعیت بهتری قرار دارد.

در وضعیت کنونی چند نفر در صفوف طالبان حاضر هستند و چند درصد از خاک افغانستان در تصرف شما قرار دارد؟

مجاهد: بیش از نصف خاک کشور در تصرف ما است و حتی برخی از برآوردها حدود ۶۵ تا ۷۵ درصد را نشان می‌دهد. در مورد تعداد مجاهدین حاضر در صفوف هم باید به این نکته اشاره کنم که عناصر طالبان شامل دو قسمت می‌شوند. قسمت نخست، حمایت کنندگان به حساب می‌آیند که تمام شهروندان کشور را در بر می‌گیرند و قسمت دوم، مجاهدین مسلح خواهند بود که حدود ۱۰۰ هزار نفر هستند.

به عنوان آخرین سوال، موضع طالبان در مورد انتخابات سال آینده ریاست جمهوری افغانستان چیست؟

مجاهد: از منظر ما انتخابات زمانی معنا پیدا می‌کند که حکومت مستقر در کابل از سوی یک کشور اشغالگر مانند آمریکا منصوب نشده باشد. بارها گفته‌ایم که تمام انتصاب‌ها و انتخابات‌هایی که توسط حکومت وحدت ملی برگزار می‌شود به معنای دیکته شدن سیاست آمریکا بر مردم افغانستان است و از این جهت انتخابات ریاست جمهوری سال آینده را فاقد اعتبار می‌دانیم.

ما معتقدیم که اول باید اشغال افغانستان توسط ایالات متحده به پایان برسد و در مرحله بعدی تعیین چگونگی ساختار نظام سیاسی خواهد بود که در نهایت افغان‌ها به آن رای خواهند داد.

تجربه‌های قدیم نشان داده است که با این وضعیت نمی‌توان کاری از پیش برد. به عنوان مثال در زمان اوباما شاهد تاسیس حکومت کابل با میدان‌داری جان کری بودیم که تا به امروز هم این وضعیت ادامه دارد و ناکارآمدی آن به همه اثبات شده است.

3,244 بازدید

به اشتراک بگذارید

خبرگزاری مرکزی - © 2019