شنبه 3 حمل، 1398

درباره سند بین‌المللی مهاجرت سازمان ملل چه می‌دانیم؟

سند بین المللی مهاجرتی سازمان ملل بسته‌ای برای فهم بهتر و تسهیل امر مهاجرت است. این بسته بر حاکمیت ملی کشورها تاکید دارد و پیشنهادهایی برای فایق آمدن بر مشکلات کنونی مهاجرت مطرح‌ می‌کند. آمریکا دشمن اصلی این سند بین‌المللی است. با این حال تصویب سند بین‌المللی مدیریت مهاجرت با حضور مقام‌های ارشد سیاسی از جمله آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، خوان کارلوس وارلا، رئیس جمهور پاناما و الکسیس سیپراس، نخست وزیر یونان و در جریان دومین روز کنفرانس سازمان ملل متحد در مراکش نهایی شد. در این نشست نمایندگان ۱۶۴ کشور از ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل این سند را امضاء کردند. اما اینجا به جزییات بیشتری درباره این سند و بندهای آن در موضوع مهاجرت می‌پردازیم.

۲۵۸ میلیون مهاجر

بر اساس آمار سازمان ملل نزدیک به ۲۵۸ میلیون مهاجر در سراسر جهان حضور دارند که ۳.۴ درصد جمعیت جهان را شامل می‌شوند. سند مهاجرت سازمان ملل نخستین تلاش جدی برای رسیدن به یک رویکرد جهانی در حل مساله مهاجرت است. اما برای رسیدن به اهداف مندرج در این سند مسیر دشوار و ناهمواری در پیش رو است.

مهاجرت دسته‌جمعی از سوریه، به راه افتادن سیل مهاجرت از آمریکای مرکزی تنها گوشه‌ای از بحرانی است که این روزها از آن به عنوان بحران مهاجرت یاد می‌شود و بخش عمده‌ای از اخبار جهان را به خود اختصاص داده‌است. در سراسر جهان، بیش از پنج برابر جمعیت ایرلند، پناهنده داریم و به عبارتی دیگر سه میلیون پناهجو در سراسر جهان زندگی می‌کنند. ۶۸.۵ میلیون نفر از جمعیت جهان نیز به دلایل مختلف مجبور به ترک خانه و زادگاه خود شده‌اند.

احساس نابرابری، خشونت و درگیری و جنگ و فقدان امنیت و دسترسی به کار و آموزش از دلایل عمده ترک سرزمین از سوی افراد به شمار می‌آید. نیمی از آوارگان از این سه کشور هستند: سوریه، افغانستان، سودان جنوبی.

موج مهاجرت‌ها

چه با پای پیاده و چه با کشتی و قایق نزدیک به یک میلیون نفر سال ۲۰۱۵ خودشان را به اروپا رساندند.

معلوم نیست سند «مهاجرت امن، منظم و مرتب» که به تازگی در مراکش به تایید کشورهای حاضر در آن رسیده چطور بنا است وضعیت بهتری برای مهاجران سراسر جهان به وجود آورد اما آنطور که در این سند تاکید شده، این پیمان تنها یک توافق همکاری بین کشورها است و ضمانت قانونی ندارد.

اهدافی همچون «مبارزه با مشکلات ساختاری کشورها که مردم را ناگزیر از ترک وطن می‌کند»، «سازماندهی عملیات دریایی نجات»، «تقویت اقدام فراملی علیه قاچاق مهاجران» و «دسترسی مهاجران به خدمات اساسی» تا افق ۲۰۳۰ میلادی از جمله محورهای مندرج در این سند است.

دو سال گفت‌وگوی پیاپی

تصمیم برای مذاکره پیرامون نخستین چارچوب بین‌المللی در موضوع مهاجرت سپتامبر ۲۰۱۶ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل اتخاذ شد اما ایالت متحده آمریکا که خانه یکی از بزرگترین جمعیت مهاجران به شمار می‌آید در دسامبر سال گذشته اعلام کرد در این مذاکرات حاضر نخواهد شد. متن نهایی در ماه جنوری مورد توافق کشورها قرار گرفت اما از آن به بعد کشورهای مجارستان، استرالیا، اسراییل، لهستان و اسلواکیا، جمهوری چک، اتریش، سویس، بلغارستان، لاتویا و ایتایا یا سند را ترک کرده یا حق تحفظ جدی مطرح کرده‌اند.

قانون نیست، سند همکاری است

این پیمان یک معاهده یا میثاق رسمی نیست که در برگیرنده تعهد سیاسی دولت‌ها باشد. بلکه یک سند است که تعهد سیاسی دولت‌ها برای رسیدن به ۲۳ هدفی که در متن آمده را متضمن می‌شود. گروه‌های راست افراطی مدعی‌اند که این سند به نوعی رویارویی با حاکمیت ملی است و اقتدار دولت‌ها در مرزها و سیاست‌ خارجی‌شان را تضعیف می‌کند. در صفحه ۳۴ این سند آمده «به طور قانونی الزام آور نیست و صرفا یک چارچوب همکاری است» که می‌تواند همکاری‌های بین‌المللی میان بازیگران اصلی در موضوع مهاجرت را با پذیرش این واقعیت که هیچ دولتی به تنهایی نمی‌تواند مساله مهاجرت را حل کند و تاکید بر حفظ حاکمیت دولت‌ها و تعهدات‌شان در چارچوب قوانین بین‌المللی توسعه دهد.

دستگیری آخرین راه‌حل باشد

این سند از حقوق مهاجران حمایت می‌کند اما حقی برای مهاجرت ایجاد نمی‌کند. دولت‌ها متعهد شده‌اند که پدیده بازداشت به عنوان آخرین راه‌حل و صرفا به منظور دسترسی به حمایت کنسولی و ارایه خدمات ابتدایی برای مهاجران صورت گیرد.

راه‌های قانونی برای مهاجرت

دولت‌های حامی این سند، توافق کرده‌اند که باید مسیرهای بیشتری برای مهاجرت قانونی باز شود. این اقدام با هدف تحرک در حوزه کاری، فرصت‌های آموزشی و جلوگیری از به دام افتادن مهاجران به دست قاچاقچیان انجام می‌شود. آنها همچنین موافقت کردند تا مبانی استخدام کارگران مهاجر را بررسی کنند تا اطمینان حاصل شود که فرایند به‌کارگیری آنها فرآیندی عادلانه و اخلاقی است.

مبارزه با بیگانه‌هراسی

لایحه پیشنهادی سازمان ملل شامل تلاش برای مبارزه با تمام اشکال تبعیض خواهد بود؛ بیگانه‌هراسی و بردباری در برابر تمامی مهاجران از جمله آن است. این روزها مساله مهاجران به دکمه داغ کمپین‌های انتخاباتی در بسیاری از کشورها تبدیل شده است.

اما این توافق به طور مشخص اعلام کرده که که دولت‌ها باید گفتمان عمومی مبتنی بر شواهد در موضوع مهاجرت و مهاجران را ارتقا داده تا بتواند به ادراکی واقع‌گرایانه‌تر، انسانی‌تر و سازنده دست یابد.

مهاجران کجا هستند؟

حدود ۲۵۸ میلیون مهاجر در سراسر جهان وجود دارد که ۳.۴ درصد جمعیت جهان را شامل می‌شود. البته سازمان ملل از افزایش ۴۹ درصدی تعداد مهاجران از سال ۲۰۰۰ به اینسو خبر داده است. کارشناسان سازمان ملل بر این باور اند که تغییرات آب و هوایی و دیگر شاخص ها در آینده به ایجاد موج گسترده‌ای از مهاجرت‌ها منتهی خواهد شد.

1,789 بازدید

به اشتراک بگذارید

خبرگزاری مرکزی - © 2019