پنج شنبه 22 قوس، 1397

فرجام تقابل ازبیک ها با داکتر محمد اشرف غنی چه خواهد بود؟

انقلاب اجتماعی-مدنی ازبیک‎ها در روزهای اخیر، تلاش‎های رئیس جمهور غنی برای تصفیه ‎قومی را با بن‎بست مواجه کرده است و بنظر می‎رسد که معترضان می‎توانند حکومت رئیس جمهور غنی را به چالش کشیده و از میان بردارد. بنظر می‎رسد رهبران ذیفوذ کشور با آمریکا مقاطعه نمی‎کنند و سر انجام یک چهره‎ی آمریکایی بازهم سمت ریاست جمهوری را بدست خواهد گرفت. انتظار می‎رود آمریکایی‎ها اشتباه دور قبل خود را تکرار نکرده و گزینه‎ی متعادل‎تری را که برای تمام اقوام در افغانستان قابل قبول باشد به‎عنوان رئیس جمهور -به حمایت معترضان در شمال کشور وسایر اقوام-معرفی نماید. قراین و شواهد نشان می‎دهد که با پایان دور اول ریاست جمهوری داکتر محمد اشرف غنی، او به دلیل ارتکاب اشتباهات بزرگ سیاسی در مواجهه با اقوام و رهبران جهادی، بیشتر از این بخت ماندن در ارگ را ندارد.

نزدیک به دوهفته است که ازبیک‎ها در شمال کشور اعتراضات مدنی مشابه با انقلاب اجتماعی را به راه انداخته‎اند. به قول بابر فرهمند رئیس دفتر جنرال دوستم، تاکنون آن‎ها دو گام اساسی را برداشته‎اند و حکومت را بخاطر برداشتن گام سوم هشدار داده‎اند. خواسته‎ی ازبیک‎ها مشخص و اضح است: قیصاری باید آزاد شود و جنرال دوستم به کشور برگردد. گام اول ازبیک‎ها بستن بنادر تجارتی آقینه، حیرتان و شیرخان بود. گام دوم هم با بستن دفاتر ولایتی کمیسیون مستقل انتخابات در اکثر ولایات شمال کشور برداشته شد. تاکنون دفاتر کمیسیون مستقل انتخابات در ولایات تخار، جوزجان، فاریاب، بلخ و سایر ولایات شمال تعطیل شده‎ و هم بیشتر از ده بندر مهم تجاری بسته شده‎اند. منابع نزدیک به جنرال دوستم گفته‎اند گام سوم آن‎ها فراخوان تجزیه‎ی ارتش و ترک وظیفه سربازان ترک‎تبار از خطوط مقدم نبرد است.

صرف‎نظر از تبعاتی‎ که اقدامات معترضان در شمال کشور برای تمام مردم افغانستان دارد، در این مورد اجماع نظر وجود دارد که مسئولیت اصلی پیامدهای آن بدوش حکومت مرکزی و داکتر محمد اشرف غنی رئیس جمهور کشور است. افکارعامه اقدامات قوم‎گرایانه‎ی رئیس جمهور غنی را عامل انقلاب اجتماعی-مدنی ازبیک‎ها ومعترضان سایر اقوام دانسته و آن‎ها را حق به‎جانب می‎داند. آگان امور سیاسی نیز بر این باوراند که رئیس جمهور غنی با تبعیدکردن جنرال دوستم به ترکیه زمینه نفوذ داعش در شمال کشور را فراهم کرده است که این امر زند‎گی میلیون‎ها ازبیک ساکن در ولایات تخار، جوزجان، فاریاب، بلخ و سایر ولایات شمال کشور را دشوار کرده است.

اکنون وقت آن است تا به این پرسش، پاسخ منطقی ارائه گردد که در منازعه‎ی سیاسی شکل‎گرفته میان ازبیک‎ها و رئیس جمهور غنی برنده اصلی کدام‎یک خواهد بود؟

فرضیات ذیل قابل بررسی است:

  1. داکتر محمد اشرف غنی در چگونگی مواجهه با اقوام غیرپشتون از انعطاف‎بیشتری کار گرفته و دست از انحصار قدرت برمی‎دارد، امری که اصلی‎ترین خواسته معترضان و تمام اقوام کشور است. 2. ازبیک‎ها به اعتراضات‎شان در ولایات شمال ادامه داده و حکومت محلی تشکیل می‎دهند. 3. اعتراضات ازبیک‎ها مدنی باقی می‎ماند، جنرال دوستم به‎ کشور برنمی‎گردد و انتخابات پارلمانی برگزار نمی‎شود. اگر سناریوی اول محقق شود، انقلاب اجتماعی-مدنی ازبیک‎ها به نتیجه رسیده و آن‎ها به خواسته‎شان می‎رسند. اگر سناریوی دوم محقق شود این به معنی تجزیه‎ی افغانستان است چیزی که آمریکایی‎ها قطعا آنرا نمی‎پذیرند. اگر حالت سوم محقق شود افغانستان آبستن تحولات جدید شده و رئیس جمهور غنی و تیم همراه او از قدرت کنار می‎روند. در این‎صورت یک چهره‎ی پشتون میانه‎رو از میان درانی‎ها که با آمریکایی‎ها میانه‎ی خوبی داشته باشد به حمایت جبهه شمال به قدرت خواهد رسید.

3,993 بازدید

به اشتراک بگذارید

خبرگزاری مرکزی - © 2018